Kars’ta Ankesörlü Telefonlar Tarihe Karıştı
Bir zamanlar Kars şehir merkezinde, meydanlarda, askeri bölgelerde ve yoğun insan trafiğinin olduğu alanlarda vazgeçilmez olan ankesörlü telefonlar, dijital iletişim teknolojilerinin yükselişiyle birlikte işlevini tamamen yitirdi. Kentin dört bir yanında yıllarca hizmet veren bu telefon kulübeleri, bugün yalnızca nostaljik birer hatıra olarak görülüyor.
Jetonlu telefonların mucidi William Gray’in 1891’de geliştirdiği ilk sistemden sonra, Türkiye’de özellikle 1990’lı yıllarda yaygınlaşan ankesörlü telefonlar, Kars’ta da uzun yıllar toplumsal iletişimin temel aracı oldu. Büyük, orta ve küçük jetonlarla çalışan sistem daha sonra kartlı telefon dönemine geçse de, cep telefonlarının hızla yaygınlaşmasıyla bu kültür sessizce kayboldu.
“Acı Tatlı Hatıralar Bu Telefonlarla Canlanıyor”
Karslı Ali Asker Daşdelen, telefon kulübelerini gördüğünde geçmişin anılarının canlandığını belirterek duygularını şöyle paylaştı:
Ali Asker Daşdelen:
"Ankesörlü telefonların halka hizmeti bambaşkaydı. Çok önemli bir iletişim aracımızdı. Bazen kuyruk uzayınca sabırsızlanan kişiler çıkıyordu, 'hadi kardeşim burada ağaç olduk' diyorlardı. Bugün bu telefonları görünce duygulanmamak elde değil; çünkü acı tatlı hatıralarımız bunlarla canlanıyor."
“Ailemi Aramak İçin Gece 3’te Sıraya Giriyorduk”
Daşdelen, özellikle askerlik döneminde ankesörlü telefonların yoğun kullanımını ve uzun kuyrukları da anlattı:
Ali Asker Daşdelen:
"Askerdeyken ailemi arayabilmek için gece 3 gibi sıraya girdiğimi bilirim. Bir saat kuyruğun bitmesini beklediğim çok oldu. Telefon kulübelerinin önünde ağlayan, hasret gideren, bağıran, sevinen insanlar olurdu."
Kars’ta Bir Dönemin Simgesi Olarak Kalmaya Devam Ediyor
Bugün Kars’ın bazı noktalarında hâlâ görülebilen eski ankesörlü telefon kulübeleri, kullanılmasalar da kentin sosyal hafızasında önemli bir yer tutuyor. Modern teknoloji iletişimi kolaylaştırmış olsa da, bu telefonlar Kars’ın geçmişini, duygularını ve toplumsal yaşamını simgeleyen unutulmaz bir hatıra olarak varlığını sürdürüyor.
